Хятад улсын "Нэг бүс, нэг зам" санаачилгын ногоон эрчим хүчний санхүүжилт 20,1 тэрбум ам.долларт хүрч, дээд амжилт тогтоолоо
Огноо: 2026 оны 10 дугаар сарын 02 | Байршил: Улаанбаатар хот, Монгол Улс | Бэлтгэсэн: Нэг бүс нэг зам хамтын хөгжил судалгааны төв
2026 оны 7 дугаар сарын 25-ны өдөр Гриффитийн Ази судлалын хүрээлэнгийн Ногоон санхүүжилт, хөгжлийн төвөөс танилцуулсан судалгааны тайланд дурдсанаар, 2026 оны эхний хагас жилд БНХАУ-ын "Нэг бүс, нэг зам" санаачилгын хүрээн дэх ногоон эрчим хүчний салбарын хөрөнгө оруулалт 20.1 тэрбум ам.долларт хүрч, түүхэн дээд амжилт тогтоолоо. Энэ нь 2025 оны эхний хагаст 9.8 тэрбум ам.доллар байсантай харьцуулахад хоёр дахин өссөн үзүүлэлт бөгөөд 2025 оны бүтэн жилийн дүн болох 20.7 тэрбум ам.доллартай дөхөж очсон байна. Тайлант хугацаанд тус санаачилгын нийт хөрөнгө оруулалт 49.8 тэрбум ам.доллар, барилга угсралтын гэрээний дүн 76.5 тэрбум ам.долларт хүрсэн байна [1].
Энэхүү дээд амжилт нь зүгээр нэг тоон үзүүлэлт бус, харин "Нэг бүс, нэг зам" санаачилгын санхүүжилтийн бүтэц улс хоорондын зээлээс хувийн хэвшлийн ногоон технологийн шууд хөрөнгө оруулалт (FDI) руу эрчимтэй шилжсэнийг илтгэх академик болон бодит баримт юм. Тодруулбал, 2013-2019 онд тус санаачилгын санхүүжилт голчлон Хятадын Хөгжлийн Банк (CDB) болон Экспорт-Импорт банкнаас (Exim Bank) тухайн улсын Засгийн газарт олгодог урт хугацааны, өндөр дүнтэй зээл (sovereign loans) хэлбэртэй байсан бөгөөд ихэвчлэн нүүрсний цахилгаан станц, усан цахилгаан станц, төмөр зам барихад зориулагддаг байв. Гэвч хөгжиж буй орнуудын өрийн дарамт ихэссэн тул Хятадын засгийн газар ийм зээл олгохоо эрс багасгасан байна. Үүний оронд сүүлийн жилүүдэд хөрөнгийн урсгал "жижиг бөгөөд үзэсгэлэнтэй" (small and beautiful) төслүүд буюу нар, салхины эрчим хүч, цахилгаан автомашин (EV), батерейны үйлдвэрлэл рүү чиглэх болсон. Эдгээр салбарт төрийн өмчит компаниудаас илүүтэйгээр BYD, CATL, JinkoSolar, Goldwind зэрэг Хятадын хувийн хэвшлийн компаниуд тэргүүлж, гадаад орнуудад засгийн газрын зээлээр бус, өөрсдийн хөрөнгөөр шууд хөрөнгө оруулалт хийж байна. Тиймээс ногоон эрчим хүчний 20.1 тэрбум ам.долларын санхүүжилтийн өсөлт нь улс хоорондын өр бус, харин цэвэр хувийн хэвшлийн бизнес, технологийн хөрөнгө оруулалт болж хувирсан нь олон улсын судлаачдын гаргаж буй гол дүгнэлт юм.
Монгол Улсын хувьд энэ нь Хятад-Монгол хоёр улсын худалдаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагааны хүрээнд салхи, нарны эрчим хүчний нөөцөө ашиглах, цаашлаад эрдэс баялаг, уул уурхайн салбарын эрчим хүчний өсөн нэмэгдэж буй хэрэгцээг ногоон эх үүсвэрээр хангах, хилийн хуурай боомтуудын үйл ажиллагааг цахилгаанжуулах томоохон боломж юм. Гэвч эдгээр хувийн хэвшлийн шууд хөрөнгө оруулалтыг татахын тулд банкны шаардлага хангасан төслүүд болон эрх зүйн тогтвортой орчин шаардлагатайг шинжээчид онцолж байна [2].
Ашигласан эх сурвалж:
[1] Green Finance & Development Center (2026.07). China's investment and construction engagement in the Belt and Road Initiative (BRI) 2026 H1. Холбоос: https://greenfdc.org/chinas-investment-and-construction-engagement-in-the-belt-and-road-initiative-bri-2026-h1/
[2] Financial Times (2026.07.25). Belt and Road turns green. Холбоос: https://www.ft.com/content/221aac60-807e-4bdd-b76d-dd451255e685?syn-25a6b1a6=1